Prezydent Nawrocki stoi przed trudnym wyborem. Czy decyzja o nowym prezesie SN może naruszyć prawo? Prof. Chmaj ostrzega przed konsekwencjami.

Na 24 lutego zwołano Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, które ma wyłonić kandydatów na stanowisko I prezesa SN. Ostatecznego wyboru dokona prezydent Karol Nawrocki. O kulisach procedury i jej możliwych konsekwencjach “Fakt” rozmawiał z prof. Markiem Chmajem. — Prezydent, dokonując wyboru prezesa spośród kandydatów zgłoszonych przez wadliwe Zgromadzenie Ogólne, uczestniczy w naruszeniu prawa — stwierdza prawnik.

Prof. Chmaj o wyborze prezesa Sądu Najwyższego.3
Zobacz zdjęcia
Prof. Chmaj o wyborze prezesa Sądu Najwyższego. Foto: Damian Burzykowski/Newspix.pl; Marcin Banaszkiewicz, Grzegorz Krzyżewski / Fotonews
Konstytucjonalista nie ma wątpliwości, że sposób przeprowadzenia Zgromadzenia może przesądzić o legalności całej procedury. — W Zgromadzeniu Ogólnym sędziów Sądu Najwyższego powinni uczestniczyć wyłącznie sędziowie powołani zgodnie z konstytucją. W 2020 r. Zgromadzenie Ogólne wskazało, że tak zwani neosędziowie, orzekając w składach, tworzą status sądu nienależycie obsadzonego. To oznacza również, że nie powinni oni brać udziału w samym Zgromadzeniu Ogólnym — mówi prof. Chmaj.

Profesor podkreśla, że udział tak zwanych neosędziów może podważyć ważność uchwał podjętych przez gremium. — Udział neosędziów sprawia, że zgłaszanie kandydatur na stanowisko pierwszego prezesa staje się nielegalne. Nawet obecność jednej osoby nieuprawnionej powoduje, że uchwały gremium obarczone są wadą prawną — mówi prof. Chmaj.

Prawnik dodaje, że “prezydent, dokonując wyboru prezesa spośród kandydatów zgłoszonych przez wadliwe Zgromadzenie Ogólne, uczestniczy w naruszeniu prawa”. — Samo powołanie prezesa będzie niezgodne z konstytucją — podsumowuje konstytucjonalista.

Tymczasem obecna I prezes Sądu Najwyższego, Małgorzata Manowska, w rozmowie z “Rzeczpospolitą” przekazała, że nie będzie się ubiegać o kolejną kadencję. — Podjęłam już decyzję. Nie będę ubiegać się o kolejną kadencję na stanowisku pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, chyba że wystąpią jakieś nadzwyczajne okoliczności — powiedziała. — Od dawna powtarzam, że jestem gotowa zrezygnować ze swojej funkcji, jeśli będzie taka potrzeba. No i taka potrzeba właśnie nadeszła — dodała.

Jak podkreśliła Manowska, jej odejście ma ułatwić wybór nowego lidera i wprowadzić do instytucji “świeżą krew”, co pozwoli na zachowanie ciągłości umiarkowanej linii orzeczniczej. Wskazała również, że decyzja o rezygnacji z ubiegania się o reelekcję ma związek między innymi ze sporem dotyczącym kontrasygnaty premiera Donalda Tuska pod decyzjami prezydenta w sprawach wymiaru sprawiedliwości. Jej zdaniem brak kontrasygnaty może prowadzić do chaosu i wykorzystywania sytuacji przez polityków.

Zgodnie z obowiązującą procedurą, Zgromadzenie Ogólne wyłoni kandydatów na I prezesa SN, spośród których wyboru dokona prezydent. Jak jednak wskazuje prof. Chmaj, już na etapie zgłaszania kandydatur mogą pojawić się wątpliwości co do zgodności całego procesu z konstytucją.