Jesteśmy coraz bliżej

Polska od miesięcy zabiegała w Komisji Europejskiej o akceptację swojego planu wydatkowania środków w ramach programu SAFE, czyli Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy. Wniosek został złożony jeszcze w ubiegłym roku i obejmował szeroki pakiet działań związanych z dozbrojeniem oraz wzmocnieniem potencjału obronnego państwa. Chodziło nie o pojedyncze zakupy, lecz o całościową strategię, która miała zostać sfinansowana z unijnych, nisko oprocentowanych pożyczek.

Program SAFE został ustanowiony w 2025 roku jako odpowiedź Unii Europejskiej na pogarszające się środowisko bezpieczeństwa. Rosnące zagrożenie ze strony Rosji oraz niepewność dotycząca przyszłego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w Europie sprawiły, że Bruksela zdecydowała się uruchomić mechanizm o łącznej wartości 150 mld euro. Środki te mają trafiać do państw członkowskich głównie na zakupy sprzętu wojskowego, w dużej mierze produkowanego na terenie Europy, co ma jednocześnie wzmacniać unijny przemysł zbrojeniowy.

Unia Europejska, fot. Canva

Polska dostanie 43,7 mld euro z SAFE. Największy beneficjent w UE
W poniedziałek Komisja Europejska oficjalnie ogłosiła swoją decyzję. Zatwierdzony został polski plan obejmujący 139 projektów o łącznej wartości 43,7 mld euro – dokładnie tyle, ile wynosił wniosek złożony przez Warszawę. Jak podkreślił polski komisarz do spraw budżetu Piotr Serafin, to właśnie nasz kraj otrzyma najwięcej środków w ramach tego instrumentu, stając się jego największym beneficjentem.

Do decyzji Komisji odniósł się premier Donald Tusk. W opublikowanym wpisie w mediach społecznościowych napisał: 

– Jest decyzja. Komisja Europejska zatwierdziła polski plan SAFE – prawie 44 mld euro na obronność. Tak wyglądają prawdziwe sojusze. 

Jest decyzja. Komisja Europejska zatwierdziła polski plan SAFE – prawie 44 mld euro na obronność. Tak wyglądają prawdziwe sojusze.

Swojego zadowolenia nie krył również minister obrony narodowej. Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał, że Komisja Europejska pozytywnie oceniła dokumenty przygotowane przez Polskę, a kraj jest coraz bliżej realnego otrzymania środków. Jak zaznaczył szef MON, chodzi o „prawie 44 mld euro, które będą przeznaczone na kolejne inwestycje w bezpieczeństwo Polski”.

‼️‼️Komisja Europejska pozytywnie zaopiniowała dokumenty złożone przez Polskę, które dotyczą pozyskania funduszy z programu SAFE!
Jesteśmy coraz bliżej otrzymania prawie 44 mld euro, które będą przeznaczone na kolejne inwestycje w bezpieczeństwo Polski.

Tego samego dnia Komisja zaakceptowała także plany złożone przez Estonię, Grecję, Włochy, Łotwę, Litwę, Słowację oraz Finlandię. Część państw – osiem krajów – uzyskała zielone światło już 16 stycznia. Na decyzję wciąż czekają natomiast Węgry, Francja i Czechy.

Kiedy wypłata środków z SAFE i na co Polska je przeznaczy?
Po decyzji Komisji Europejskiej procedura nie jest jeszcze całkowicie zakończona. Jak informował brukselski korespondent Maciej Sokołowski, po zatwierdzeniu planów przez KE unijni ministrowie mają cztery tygodnie na ich formalne potwierdzenie. Oznacza to, że w marcu Polska powinna podpisać umowę pożyczkową. Następnie możliwy będzie szybki transfer pierwszych środków – zaliczek w wysokości 15 proc. kwoty objętej wnioskiem, czyli ponad 6 mld euro.

Już wcześniej rząd sygnalizował, na jakie cele mają zostać przeznaczone fundusze z SAFE. W listopadzie premier Donald Tusk mówił, że program ten ma przynieść korzyści nie tylko w zakresie bezpieczeństwa, lecz także dla krajowej gospodarki. Podkreślał, że SAFE będzie wsparciem dla polskiego przemysłu obronnego, zwłaszcza w najbardziej innowacyjnych obszarach. 

Szef rządu zapowiadał wówczas, że znaczna część pieniędzy zostanie przeznaczona na „zakup sprzętu dronowego, na Tarczę Wschód”, co ma wzmocnić zdolności obronne kraju w newralgicznym regionie.