W kraju zapanowało poruszenie 😨😨

Program SAFE to jeden z elementów unijnej strategii wzmacniania bezpieczeństwa państw członkowskich. Mechanizm zakłada możliwość zaciągania przez kraje UE preferencyjnych pożyczek na inwestycje w sektorze obronnym. Środki miałyby być przeznaczone m.in. na zakup uzbrojenia czy rozwój przemysłu zbrojeniowego.

Według informacji przekazywanych przez przedstawicieli rządu Polska mogłaby w ramach tego instrumentu uzyskać nawet ok. 43,7 mld euro. Pieniądze miałyby wesprzeć modernizację sił zbrojnych i inwestycje w krajowy sektor obronny. Program stał się jednak przedmiotem intensywnej debaty politycznej.

Krytycy zwracają uwagę, że środki w ramach SAFE mają charakter pożyczek, co w praktyce oznacza konieczność ich spłaty w przyszłości. Z kolei zwolennicy programu przekonują, że preferencyjne warunki finansowania oraz skala dostępnych środków mogą znacząco przyspieszyć modernizację armii.

Spór w Polsce nabrał dodatkowego znaczenia, ponieważ parlament przyjął już ustawę dotyczącą wdrożenia mechanizmu. Dokument czeka teraz na decyzję prezydenta. W przestrzeni publicznej pojawiają się więc pytania, czy głowa państwa zdecyduje się podpisać ustawę, czy też skieruje ją do ponownego rozpatrzenia lub skorzysta z prawa weta.

Dyskusja wokół SAFE szybko przestała dotyczyć wyłącznie finansowania obronności. W praktyce stała się także kolejnym polem politycznego sporu dotyczącego relacji Polski z Unią Europejską oraz sposobu finansowania strategicznych inwestycji.

“Kaczyński tupnął nogą”. Ostry komentarz pełnomocniczki rządu o SAFE
Jedną z osób, które otwarcie mówią o zmianie nastawienia wobec programu SAFE, jest pełnomocniczka rządu ds. instrumentu na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa Europy Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. W rozmowie na antenie TVN24 przyznała, że obecna krytyka projektu jest dla niej niezrozumiała, ponieważ jeszcze niedawno reakcje na niego były zupełnie inne.

Jak podkreśliła, w grudniu odbyły się rozmowy w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, podczas których omawiano mechanizm SAFE oraz planowane zakupy sprzętu wojskowego. Według jej relacji uczestnicy spotkania oceniali projekt bardzo pozytywnie.

Kiedy w grudniu rozmawialiśmy w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego o mechanizmie SAFE, o liście zakupowej, to słyszałam tylko: “super, że pozyskaliście te pieniądze, tego wojsko potrzebuje”

-mówiła Sobkowiak-Czarnecka

Przedstawicielka rządu zwróciła uwagę, że obecnie część polityków zaczęła podchodzić do programu zupełnie inaczej. Jej zdaniem zmiana stanowiska nastąpiła nagle i trudno ją racjonalnie wyjaśnić.

I nagle następuje zwrot, bo albo Jarosław Kaczyński tupnął nogą, to nie jest dobra informacja, albo teraz pan prezydent analizuje słupki poparcia. Nie wiem, o co w tym wszystkim chodzi 

-dodała 

Jej wypowiedź pokazuje, jak duże napięcia pojawiły się wokół programu SAFE. Z jednej strony rząd przekonuje, że mechanizm może przynieść Polsce miliardy euro na modernizację armii, z drugiej w debacie publicznej coraz częściej pojawiają się wątpliwości dotyczące zasad jego funkcjonowania i konsekwencji finansowych.

Magdalena Sobkowiak-Czarnecka (fot. Pawel Wodzynski/East News)

Koniec z noszeniem butelek do automatu. Ta usługa może ułatwić życie tysiącom rodzin
Czytaj dalej

Tusk spotkał się z Nawrockim. Media donoszą o niepokojącej reakcji premiera
Czytaj dalej
Alternatywa dla unijnego SAFE. Nawrocki i Glapiński mają własny plan
Wraz z nasilającą się krytyką programu SAFE pojawiła się również propozycja alternatywnego rozwiązania. Prezydent Karol Nawrocki oraz prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński zapowiedzieli koncepcję określaną jako “polski SAFE 0 proc.”.

Według zapowiedzi miałby to być krajowy mechanizm finansowania inwestycji w bezpieczeństwo, który opierałby się na finansowaniu bez odsetek. Zwolennicy tego pomysłu przekonują, że dzięki temu Polska mogłaby rozwijać swoje zdolności obronne bez konieczności korzystania z unijnych pożyczek.

Na razie jednak szczegóły projektu nie zostały przedstawione. W związku z tym część polityków i ekspertów podchodzi do zapowiedzi z dużą ostrożnością. W ich ocenie trudno ocenić realność takiego rozwiązania bez konkretnych propozycji dotyczących źródeł finansowania czy zasad funkcjonowania programu.

Spór wokół SAFE pokazuje, że kwestia finansowania obronności staje się jednym z kluczowych tematów politycznej debaty w Polsce. Decyzja dotycząca ustawy i ewentualnego udziału w unijnym mechanizmie może mieć wpływ nie tylko na modernizację wojska, ale także na relacje Polski z instytucjami Unii Europejskiej.