Teraz już nie ma złudzeń!

No to w końcu się stało. Po latach domysłów i teorii spiskowych, które opanowały internet, amerykański Departament Sprawiedliwości wyłożył karty na stół. Opublikowano listę 305 nazwisk wyciągniętych z archiwum Jeffreya Epsteina. Mowa o gigantycznej bazie: milionach maili, zdjęć i notatek, które przez dekady gromadził ten finansista-przestępca.

Zanim jednak zaczniemy stawiać szubienice na Twitterze, warto wziąć głęboki oddech. Na liście, udostępnionej dzięki ustawie Epstein Files Transparency Act, znajdziemy niemal każdego – od polityków z pierwszych stron gazet, przez rekinów biznesu, aż po ikony popkultury. Czy to oznacza, że wszyscy są winni? Absolutnie nie. Urzędnicy sami przyznają, że te dokumenty to jeden wielki miszmasz. Czyjeś nazwisko mogło pojawić się w mailu tylko dlatego, że ktoś inny wspomniał o nim w kontekście artykułu w gazecie albo wspólnej kolacji sprzed dwudziestu lat. Problem w tym, że w dzisiejszych czasach „obecność na liście” dla wielu jest równoznaczna z wyrokiem. To trochę tak, jakby wpisać kogoś do książki telefonicznej seryjnego mordercy – nie czyni go to wspólnikiem, ale smród ciągnie się latami. Dla jednych to przełom w walce o prawdę, dla innych po prostu uciążliwy spis ludzi, którzy mieli pecha znać niewłaściwą osobę w niewłaściwym czasie.

Największym wyzwaniem będzie teraz oddzielenie realnych dowodów od zwykłego szumu informacyjnego. Dokumenty pokazują, jak szerokie były macki Epsteina, ale nie dają gotowych odpowiedzi. To nie jest lista płac, tylko rejestr kontaktów, w którym obok prawdziwych drapieżników mogą figurować zupełnie przypadkowi ludzie. Prawdziwa praca śledcza dopiero się zaczyna, a opinia publiczna – jak to zwykle bywa – pewnie i tak wyda swój własny, niekoniecznie sprawiedliwy wyrok.

Jeffrey Epstein fot. East News
To oni znaleźli się na liście
Zanim jednak zaczniemy stawiać szubienice na Twitterze, warto wziąć głęboki oddech i przyjrzeć się, co tak naprawdę trzymamy w rękach. To nie jest spis gości z upiornej wyspy, ale gigantyczny worek z nazwiskami, które przewinęły się przez akta sprawy Epsteina w najróżniejszych kontekstach.

Na liście, obok postaci takich jak Donald Trump, Barack Obama czy Bill Clinton, znajdziemy całą plejadę gwiazd: Beyoncé, Jay-Z, Micka Jaggera czy Roberta De Niro. Czy to oznacza, że wszyscy oni latali prywatnym odrzutowcem na Little Saint James? No właśnie nie. Wiele z tych nazwisk pojawia się w dokumentach rykoszetem – w wycinkach prasowych, e-mailach osób trzecich czy notatkach asystentów, którzy planowali kalendarz spotkań zupełnie niezwiązanych z mroczną działalnością miliardera. Najlepszym dowodem na to, że mamy do czynienia z informacyjnym grochem z kapustą, są nazwiska osób, które od dawna nie żyją. Na liście figurują Elvis Presley, Michael Jackson, księżna Diana, a nawet papież Jan Paweł II. Trudno posądzać ich o udział w skandalu, skoro w czasie, gdy Epstein budował swoje imperium zła, niektórzy z nich byli już częścią historii. Podobnie sprawa wygląda z księciem Harrym i Meghan Markle – ich obecność w aktach to czysta biurokracja dotycząca brytyjskiej polityki, a nie bilet wstępu na prywatną wyspę.

Zamiast więc szukać sensacji tam, gdzie jej nie ma, potraktujmy ten spis jako dowód na to, jak szerokie macki miała ta sprawa. To lekcja czytania ze zrozumieniem: obecność na liście nie jest wyrokiem, a często nawet nie jest powodem do wstydu. To po prostu zapis kontaktów, wzmianek i kontekstów, które prokuratura musiała sprawdzić.

Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Słowacji. Nie żyje jedna osoba
Czytaj dalej

Na jaw wyszła prawda o rodzeństwie Tomasiaka. Wiadomo, czym się zajmują
Czytaj dalej
Co znaczy obecność na liście?
Wokół listy Epsteina narosło tyle mitów, że łatwo zapomnieć o tym, co właściwie trzymamy w rękach. Kiedy Departament Sprawiedliwości ogłosił upublicznienie tych akt, internet zapłonął, szukając sensacji i gotowych wyroków. Rzeczywistość jest jednak nieco nudniejsza, a na pewno bardziej skomplikowana niż nagłówki w mediach społecznościowych.

Przede wszystkim warto spuścić nieco powietrza z tego balonu: znalezienie się w dokumentach to nie to samo co zarzuty karne. Niektóre nazwiska padają tam tylko dlatego, że ktoś o nich wspomniał w mailu albo ich twarz mignęła w starym artykule prasowym. To nie jest lista płac pedofila, ale zbiór przeróżnych wzmianek, które przewinęły się przez lata śledztwa. Prokurator generalna Pam Bondi oraz Todd Blanche postawili sprawę jasno: nie było taryfy ulgowej dla VIP-ów. Nikt nie wycinał nazwisk tylko dlatego, że mogłyby komuś zepsuć karierę polityczną czy wizerunek w mediach. Jedyne czarne paski, jakie znajdziemy w aktach, służą ochronie ofiar oraz zabezpieczeniu trwających dochodzeń. Ukryto też najbardziej drastyczne opisy dotyczące przestępstw seksualnych na nieletnich – co jest akurat przejawem elementarnej przyzwoitości, a nie spiskiem.

To, że sprawa Epsteina wciąż nas elektryzuje, wcale nie dziwi. Trudno przejść obojętnie obok tak gigantycznej afery, ale wylewanie dziecka z kąpielą nikomu nie służy. Obecność w aktach to fakt, ale wina to dopiero kwestia dowodów. Zanim więc zaczniemy stawiać cyfrowe szubienice, pamiętajmy, że te dokumenty to często chaos informacji, a nie gotowy akt oskarżenia. Transparentność jest ważna, ale wymaga od nas chłodnej głowy, której w dzisiejszym internecie tak bardzo brakuje.