Rząd rozważał drugą waloryzację emerytur, ale decyzja została odłożona. Eksperci twierdzą, że taki mechanizm jest potrzebny.

Już tylko tygodnie dzielą seniorów od waloryzacji emerytur i rent. W poniedziałek 9 lutego okaże się, ile dokładnie mają wynieść podwyżki dla emerytów i rencistów. Wszystko wskazuje na to, że rząd musi przygotować się na wyższe wydatki w związku z waloryzacją świadczeń. Polacy dopytują jednak o to, co z drugą podwyżką emerytur i rent. – Warto wprowadzić taki bezpiecznik — mówi “Faktowi” dr Tomasz Lasocki ekspert ds. zabezpieczenia społecznego z Politechniki Warszawskiej. Problem w tym, że w 2026 r. ustawy o drugiej waloryzacji raczej nie będzie. Rząd stwierdził, że może taką uchwalić, ale tylko w sytuacji niepokojącego wzrostu cen. Tymczasem prognozy zakładają, że w najbliższych miesiącach inflacja będzie oscylowała wokół 3-procentowego wskaźnika.

Co z drugą waloryzacją emerytur i rent? Seniorzy dopytują, tymczasem projekt trafił do rządowej szuflady. W tym roku nie ma szans na to, by taki mechanizm zastosować.
Co z drugą waloryzacją emerytur i rent? Seniorzy dopytują, tymczasem projekt trafił do rządowej szuflady. W tym roku nie ma szans na to, by taki mechanizm zastosować. Foto: 123RF/PAP, 123RF
Obecnie przepisy zakładają, że emerytury i renty rosną tylko raz w roku. Zawsze w marcu ZUS, KRUS i branżowe zakłady emerytalne podnoszą świadczenia uprawnionych. Ile w tym roku wyniesie waloryzacja świadczeń? Tego dowiemy się już w poniedziałek 9 lutego, kiedy Główny Urząd Statystyczny poinformuje o realnym wzrośnie płac w 2025 r. To jedna ze składowych waloryzacji.

Wskaźnik emeryckich podwyżek zależy bowiem od inflacji (zwykle brana jest pod uwagę tzw. inflacja dla gospodarstw emerytów i rencistów) i 20 proc. realnego wzrostu płac. Ostatnie prognozy zakładają, że tak liczona waloryzacja może wynieść 5,08 proc. To więcej niż wynikało to z prognoz rządu.

Seniorzy dopytują jednak, co z obiecywaną w kampanii wyborczej drugą waloryzacją emerytur i rent. To jeden ze 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej. Projekt ustawy w tej sprawie został nawet przygotowany. Zakłada on, że druga waloryzacja w roku mogłaby zostać uruchomiona, gdyby było ryzyko, że inflacja w pierwszym półroczu przekroczy 5 proc. Rząd projekt rozpatrzył, jednak zamiast przyjąć — schował do szuflady. Jak stwierdzono, druga waloryzacja zostanie uchwalona, kiedy ceny znów zaczną niepokojąco rosnąć. Na razie inflacja topnieje — odczyt za 2025 r. wskazał na 3,6 proc. wzrost cen. Prognozy zakładają, że w tym roku inflacja może wynieść 3 proc

To zasadzie zamyka drogę do tego, by podnieść emerytury i renty drugi raz w ciągu roku. Tym bardziej, że na ten cel w budżecie na 2026 r. nie zaplanowano pieniędzy. Tymczasem koszt takiej drugiej, zaliczkowej waloryzacji, to co najmniej kilka miliardów złotych. Eksperci twierdzą jednak, że powinna zostać wprowadzona.

Inflacja się zatrzymała, ale są niechlubne wyjątki. Wiemy, co najbardziej podrożało

— Przepisy dotyczące drugiej waloryzacji w razie wysokiej waloryzacji powinny zostać uchwalone. Taki mechanizm, bezpiecznik, powinien być w przepisach, zwłaszcza, że został ludziom przyobiecany — mówi “Faktowi” dr Tomasz Lasocki ekspert ds. zabezpieczenia społecznego z Politechniki Warszawskiej. Jak dodaje, druga waloryzacja mogłaby być wprowadzona z jeszcze innego powodu. Obecnie wiele osób decyduje się przejść na emeryturę na początku roku — w styczniu i w lutym. Kiedy dostaną świadczenie, niemal od razu jest ono waloryzowane, więc na starcie już zyskują. — Wprowadzając drugą waloryzację moglibyśmy rozładować ten pik, kiedy najwięcej osób przechodzi na emeryturę. . Byłaby to też zachęta do tego, by popracować o kilka miesięcy dłużej i nie przechodzić na emeryturę wraz z początkiem roku kalendarzowego, a jednak trochę później — dodaje ekspert.