Pilne wieści ws. Ziobry obiegły kraj. Takiego obrotu spraw nikt się nie spodziewał

Gdy sąd zdecydował o trzymiesięcznym tymczasowym aresztowaniu Zbigniewa Ziobry, wydawało się, że sprawa wchodzi w etap twardych działań prokuratury: list gończy, a następnie możliwy Europejski Nakaz Aresztowania. Tymczasem obrona byłego ministra uruchomiła manewr proceduralny, który ma uderzyć nie w same zarzuty, lecz w możliwość wykonania decyzji sądu tu i teraz. Warszawski sąd dostał na biurko wnioski, które mogą na pewien czas „zamrozić” bieg wydarzeń.

Strategia obrońców ma polegać na zakwestionowaniu tego, czy postanowienie o areszcie da się w obecnych warunkach skutecznie wykonać. To ważne rozróżnienie: obrona nie musi przekonywać, że areszt jest niesłuszny merytorycznie. Wystarczy, że wykaże, iż przy aktualnej sytuacji prawnej i faktycznej wykonanie jest niemożliwe albo obarczone tak poważnymi wątpliwościami, że sąd powinien je najpierw rozstrzygnąć.

praktyce celem jest wstrzymanie działań do czasu odpowiedzi sądu na pytanie, jak areszt ma zostać przeprowadzony, skoro podejrzany od dłuższego czasu przebywa poza Polską i nie stawia się na wezwania.

Post mecenasa i dwa wnioski do sądu
O kulisach ruchu obrony zrobiło się głośno po komunikacie mecenasa Adama Gomoły. Prawnik poinformował, że skierował do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa dwa wnioski, w tym jeden oparty na art. 13 Kodeksu karnego wykonawczego – dotyczący rozstrzygnięcia wątpliwości w sprawie wykonania postanowienia o areszcie.

W przekazie obrony kluczowe jest zdanie: nawet jeśli areszt jest „na papierze”, to w tej chwili ma być niewykonalny. A jeśli niewykonalny, to prokuratura – według tej logiki – nie powinna automatycznie przechodzić do kolejnych kroków, takich jak procedura europejska, zanim nie zostaną rozstrzygnięte wątpliwości co do wykonania.

Azyl na Węgrzech jako argument „blokujący” działania śledczych
Najmocniejszym elementem tej narracji ma być status, jaki Ziobro uzyskał na Węgrzech. Obrona wskazuje, że ochrona udzielona przez władze w Budapeszcie tworzy realną barierę dla standardowych działań: zatrzymania, doprowadzenia czy przekazania podejrzanego. W tym ujęciu krajowe postanowienie o areszcie pozostaje formalnie ważne, ale praktycznie nie da się go wykonać tak długo, jak długo Ziobro pozostaje pod ochroną innego państwa.

To właśnie ta „międzynarodowa przeszkoda” ma być dla obrońców podstawą do twierdzenia, że dalsze ruchy prokuratury mogą rozbijać się o te same realia.

ENA i 26 zarzutów. Spór wchodzi na poziom europejski
Równolegle prokuratura nie wycofuje się z ciężaru zarzutów. W tle pozostaje pakiet 26 zarzutów i wątki, które mają dotyczyć m.in. Funduszu Sprawiedliwości oraz wykorzystania Pegasusa. W planach śledczych ma się pojawić także wniosek o Europejski Nakaz Aresztowania, co zwykle oznacza próbę „przeniesienia” sprawy na poziom współpracy między państwami.

Tyle że obrona już teraz sygnalizuje: nawet ENA może napotkać przeszkody, jeśli sąd uzna, że kwestia wykonalności aresztu wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia.

Co to oznacza teraz
W najbliższym czasie ciężar sporu może przesunąć się z politycznych ocen na chłodne pytania proceduralne: czy i w jaki sposób można wykonać areszt w sytuacji, gdy podejrzany pozostaje poza zasięgiem polskich organów, a jednocześnie twierdzi, że chroni go decyzja innego państwa. Od odpowiedzi sądu zależy, czy sprawa ruszy z impetem w stronę działań europejskich, czy utknie na etapie rozstrzygania „wątpliwości wykonawczych”, które obrona próbuje postawić w centrum całej historii.