Ludzi aż zamurowało, w kraju poruszenie 😕

Unijny mechanizm SAFE został pomyślany jako odpowiedź na rosnące potrzeby obronne państw członkowskich. Zakłada udzielanie nisko oprocentowanych pożyczek, które mają pozwolić rządom szybko zwiększyć wydatki na modernizację armii. Chodzi przede wszystkim o finansowanie zakupów sprzętu wojskowego od producentów z Europy, tak aby wzmacniać zarówno potencjał obronny, jak i przemysł zbrojeniowy w UE.

W Polsce temat ten od początku budzi silne emocje. Ustawa wdrażająca program została już przyjęta przez Sejm, ale jej dalsze losy wciąż nie są przesądzone. W przestrzeni publicznej pojawiają się głosy, że prezydent Karol Nawrocki może skorzystać z prawa weta. To sprawia, że dyskusja o SAFE przestaje być wyłącznie rozmową o finansowaniu obronności, a staje się kolejną odsłoną napięć między rządem a głową państwa.

Politycy Prawa i Sprawiedliwości podnoszą, że podobne mechanizmy unijne były już w przeszłości wykorzystywane jako narzędzie nacisku. Wskazują na doświadczenia związane z Krajowym Planem Odbudowy i tzw. kamieniami milowymi. W ich ocenie istnieje ryzyko, że także SAFE w przyszłości mógłby zostać powiązany z dodatkowymi warunkami politycznymi. Prezydent Nawrocki również prezentuje ostrożne stanowisko wobec nowego instrumentu finansowego.

Radosław Sikorski, fot. Anita Walczewska/East News

43,7 mld euro dla Polski – największy beneficjent programu SAFE
W tle sporu znajdują się konkretne liczby. Cały program SAFE ma dysponować kwotą 150 mld euro w formie pożyczek. Z tej puli Polska ma otrzymać około 43,7 mld euro, co czyni ją największym beneficjentem mechanizmu.
Środki te mają zostać przeznaczone na szybkie inwestycje w obronność.

Konstrukcja programu zakłada niskie oprocentowanie pożyczek, co – w założeniu Komisji Europejskiej – ma ułatwić państwom zwiększanie wydatków bez nadmiernego obciążania budżetów krajowych. W praktyce oznacza to możliwość finansowania zakupów uzbrojenia oraz wspierania europejskiego przemysłu obronnego.

Dla rządu to szansa na pozyskanie znaczących środków na modernizację sił zbrojnych na korzystniejszych warunkach finansowych. Dla części opozycji – potencjalne zagrożenie związane z dalszym uzależnianiem kluczowych inwestycji od mechanizmów unijnych. Właśnie w tym miejscu ekonomia zaczyna splatać się z polityką.

Pracowała 40 lat za minimalną krajową. Trudno uwierzyć, jaką emeryturę wypłaca jej ZUS
Czytaj dalej

Nagły apel Donalda Tuska. Premier ostrzega Polaków
Czytaj dalej
Ostra odpowiedź szefa MSZ do prezydenta Nawrockiego
Do zarzutów opozycji odniósł się minister spraw zagranicznych, publikując wpis na platformie X. W swoim komentarzu wprost zwrócił się do prezydenta Karola Nawrockiego, podając konkretne dane dotyczące oprocentowania.

– Logika naszej psychoprawicy: 1) Pożyczyć na 6 proc. na kupno zagranicznych czołgów – szczyt patriotyzmu. 2) Pożyczyć na 3 proc. na sprzęt produkowany w Polsce – zdrada i zaprzaństwo. Proszę to wytłumaczyć pracownikom i kooperantom bydgoskiej Belmy i Nitrochemu, prezydencie – napisał Radosław Sikorski na platformie X.

W swoim wpisie minister wskazał na różnicę w kosztach finansowania oraz na znaczenie krajowych zakładów zbrojeniowych, takich jak bydgoskie przedsiębiorstwa Belma i Nitrochem, działające w sektorze elektromaszynowym i zbrojeniowym. Jego argumentacja sprowadza się do tezy, że tańsze finansowanie inwestycji w sprzęt produkowany w Polsce trudno uznać za działanie sprzeczne z interesem państwa.

Spór wokół SAFE wyraźnie wykracza więc poza techniczne kwestie budżetowe. Dotyczy kierunku polityki obronnej, relacji z Unią Europejską oraz tego, w jaki sposób finansować modernizację armii w najbliższych latach. Ostateczna decyzja prezydenta może przesądzić, czy Polska skorzysta z rekordowej puli środków, czy też konflikt wokół programu wejdzie w kolejną fazę.

Logika naszej psychoprawicy:
1) Pożyczyć na 6% na kupno zagranicznych czołgów – szczyt patriotyzmu.
2) Pożyczyć na 3% na sprzęt produkowany w Polsce – zdrada i zaprzaństwo.
Proszę to wytłumaczyć pracownikom i kooperantom bydgoskiej Belmy i Nitrochemu, @prezydentpl

—