Donald Trump wyraził niezadowolenie z postawy sojuszników NATO, grożąc konsekwencjami, które mogą zaskoczyć wielu. Co planuje prezydent USA?

Donald Trump ostro skrytykował sojuszników z NATO za odmowę angażowania swych sił w Iranie (część państw odmówiła udziału w osłonie tankowców w cieśninie Ormuz). Prezydent USA wypomniał Europie lata amerykańskiej ochrony i zasugerował, że Waszyngton powinien przemyśleć sens takiego partnerstwa. — NATO popełnia bardzo głupi błąd — stwierdził.

Donald Trump.
Donald Trump. Foto: REUTERS/Kevin Lamarque
W tle oburzenia Trumpa jest cieśnina Ormuz, czyli jeden z najważniejszych szlaków dla światowego handlu ropą. Reuters poinformował, że przez ten korytarz przechodzi około 20 proc. globalnego transportu ropy. Wojna z Islamską Republiką Iranu i irańskie ataki na tankowce sprawiły, że temat ochrony żeglugi stał się jednym z najpilniejszych problemów dla USA i ich sojuszników. 16 marca amerykański prezydent mówił, że niektóre kraje są “bardzo entuzjastyczne” w stosunku do amerykańskiej operacji w Iranie, ale inne nie chcą się angażować. Podkreślał przy tym, że chodzi o państwa, którym USA przez lata zapewniały bezpieczeństwo. Tego samego dnia Trump wezwał inne kraje, do obrony terytorium cieśniny Ormuz. Żądał, by kraje broniły terytorium, z którego czerpią surowce.

Jednoznaczną odpowiedź przedstawiła Francja. Emmanuel Macron oświadczył, że jego kraj nie jest stroną konfliktu i nie weźmie udziału w operacjach mających “otworzyć” lub “wyzwolić” cieśninę Ormuz w obecnych warunkach. Francuski prezydent zaznaczył, że Paryż może rozmawiać o misji zabezpieczającej żeglugę dopiero po zmniejszeniu napięcia i przy równoległych kontaktach dyplomatycznych z Iranem.

Trump został później zapytany o stanowisko Macrona i odpowiedział krótko, że francuski prezydent “wkrótce” przestanie pełnić urząd. Reuters odnotował tę wypowiedź jako element szerszego sporu między Waszyngtonem a europejskimi stolicami o zakres ewentualnego zaangażowania w regionie.

Wcześniej podobne oświadczenia złożyły Hiszpania, Niemcy i Włochy, deklarując, że nie wyślą swoich okrętów do obrony cieśniny Ormuz. Podobnie polski minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski oraz premier Donald Tusk zapowiedzieli, że Polska nie wyśle żołnierzy do cieśniny Ormuz.

W wypowiedziach z Białego Domu Trump podkreślał, że wiele państw zgadza się z amerykańskim celem, jakim jest niedopuszczenie do zdobycia przez Iran broni jądrowej, ale nie chce angażować się militarnie. Prezydent zarzucał, że Stany Zjednoczone pomagają partnerom od lat, a kiedy same oczekują wsparcia, spotykają się z odmową. Zasugerował, że USA powinny rozważyć zmianę stosunków z partnerami NATO lub opuszczenie struktury. W podobnym tonie zamieścił wpis na swojej platformie “Truth Social”.

Dzięki temu, że odnieśliśmy tak wielki sukces militarny (w wojnie z Iranem), nie potrzebujemy ani nie pragniemy już pomocy państw NATO — nigdy jej nie potrzebowaliśmy!

— napisał.

Tak Trump odpowiedział na pytanie o ewentualne wyjście z NATO: